Różnica pomiędzy szkłem optycznym a innymi rodzajami szkła polega na tym, że jako element układu optycznego musi spełniać wymagania obrazowania optycznego. Dlatego określenie jakości szkła optycznego obejmuje również pewne specjalne i bardziej rygorystyczne wskaźniki. Na szkło optyczne nakładane są następujące wymagania:
1. Specyficzne stałe optyczne i zgodność stałych optycznych tej samej partii szkła
Każdy rodzaj szkła optycznego ma określoną standardową wartość współczynnika załamania światła dla światła o różnych długościach fal, co stanowi podstawę dla projektantów optyki do projektowania układów optycznych. Dlatego stałe optyczne szkła optycznego produkowanego fabrycznie muszą mieścić się w pewnym dopuszczalnym zakresie odchyleń tych wartości; w przeciwnym razie rzeczywista jakość obrazowania nie będzie odpowiadać oczekiwanym wynikom podczas procesu projektowania, co wpłynie na jakość instrumentu optycznego. Jednocześnie, ponieważ często ta sama partia przyrządów jest wykonywana z tej samej partii szkła optycznego, aby ułatwić ujednoliconą kalibrację przyrządów, dopuszczalne odchylenie współczynnika załamania światła tej samej partii szkła powinno być większe niż ich odchylenie od wartości wzorcowej.
Po drugie, wysoka przejrzystość
Jasność obrazu tworzonego przez układ optyczny jest proporcjonalna do przezroczystości szkła. Przezroczystość szkła optycznego dla światła o określonej długości fali wyraża się współczynnikiem absorpcji światła Kλ. Po przejściu światła przez szereg pryzmatów i soczewek część jego energii jest tracona w wyniku odbicia na styku elementów optycznych, natomiast pozostała część jest pochłaniana przez samo medium (szkło). Ten pierwszy wzrasta wraz ze wzrostem współczynnika załamania światła szkła. W przypadku szkła o wysokim współczynniku załamania wartość ta jest bardzo duża. Na przykład w przypadku ciężkiego szkła kryształowego utrata odbicia światła powierzchniowego wynosi około 6%. Dlatego w przypadku układów optycznych zawierających wiele cienkich soczewek głównym sposobem zwiększenia transmitancji jest zmniejszenie utraty odbić na powierzchni soczewki, na przykład poprzez nałożenie na nią powłoki przeciwodblaskowej. W przypadku wielkogabarytowych elementów optycznych, takich jak obiektywy teleskopów astronomicznych, ze względu na ich większą grubość, o przepuszczalności układu optycznego decyduje głównie współczynnik pochłaniania światła przez samo szkło. Zwiększając czystość surowców szklanych i zapobiegając mieszaniu się zanieczyszczeń barwiących w całym procesie, od dozowania do wytapiania, współczynnik absorpcji światła przez szkło można ogólnie obniżyć do wartości mniejszej niż 0,01 (tzn. przepuszczalność światła szkła o grubości 1 centymetra jest większa niż 99%).
